เกมละครการเมืองบนเวที Francophonie กับความจริงทางกฎหมายที่ไม่เคยมีใครบอกคุณ

กลายเป็นกระแสฮือฮาชั่วข้ามคืน หลังจากสื่อฝั่งกัมพูชาและกระแสบนโซเชียลมีเดียประโคมข่าวว่า “99 ประเทศทั่วโลกพร้อมใจลงนามกดดันให้ไทยรีบถอนทหารออกจากพื้นที่ข้อพิพาทชายแดน และคืนดินแดนให้เขมรโดยเร็ว” ทว่าเมื่อกางข้อเท็จจริงและหลักกฎหมายระหว่างประเทศดูอย่างถี่ถ้วน จะพบว่าเรื่องนี้ไม่ได้มีอะไรมากไปกว่า “การละครทาง外交 (การทูต) ที่เล่นใหญ่เกินจริง” เพื่อสร้างความได้เปรียบทางการเมืองภายในของฝั่งพนมเปญเท่านั้น

1. เบื้องหลังฉากละคร: เวที Francophonie คืออะไร? เวทีที่กัมพูชานำเรื่องนี้ขึ้นไปร้องเรียน คือ สมัชชารัฐสภาของกลุ่มประเทศที่ใช้ภาษาฝรั่งเศส (APF - Parliamentary Assembly of the Francophonie) ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของชาติที่มีรากเหง้าหรือความสัมพันธ์ทางภาษากับเจ้าอาณานิคมเก่าอย่างฝรั่งเศส เจตนารมณ์แท้จริง: แท้จริงแล้วองค์กรนี้ตั้งขึ้นมาเพื่อส่งเสริมวัฒนธรรม ภาษา และความร่วมมือทางสังคม บทบาทในทางปฏิบัติ: ในมิติการเมืองโลก หลายฝ่ายมักมองกลุ่มนี้เป็นเพียง “สโมสรคุยโตของอดีตชาติอาณานิคม” ที่ฝรั่งเศสใช้รักษาอิทธิพลทางวัฒนธรรมที่เริ่มเสื่อมถอยลงเรื่อยๆ ในโลกยุคใหม่ การสร้างภาพ: กัมพูชาอาศัยความสัมพันธ์ในฐานะอดีตอดีตรัฐในอารักขา (Protectorate) ขอกำลังเสริมจากชาติสมาชิกกลุ่มนี้เพื่อออกแถลงการณ์แสดงความห่วงใย แล้วนำคำว่า "ชาติสมาชิกนับสิบประเทศ" กลับมาปั่นกระแสข่าวให้ดูยิ่งใหญ่ราวกับว่าคนทั้งโลกกำลังรุมสกรัมประเทศไทย 2. วิเคราะห์ตามความจริง: 3 ข้อเท็จจริงที่ต้องเคลียร์ให้ชัด เพื่อไม่ให้ตกเป็นเหยื่อของการโฆษณาชวนเชื่อ ฝ่ายไทยและผู้ติดตามข่าวสารจำเป็นต้องมองผ่านภาพมายาเหล่านี้ด้วย 3 หลักการทางกฎหมายและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 1) แถลงการณ์เชิงสัญลักษณ์ ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย (Non-binding) ​ข้อมติหรือคำแถลงการณ์ใดๆ ที่ออกมาจากที่ประชุม APF หรือ Francophonie เป็นเพียงการแสดงความเห็นทางการเมือง (Political Opinion) เท่านั้น ไม่ใช่คำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) และไม่ใช่ข้อมติภายใต้หมวด 7 ของคณะรัฐมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) จึง ไม่มีสภาพบังคับทางกฎหมายระหว่างประเทศแม้แต่น้อย ​2) ไร้อำนาจทางทหารและการคว่ำบาตร ​กลุ่มชาติภาษาฝรั่งเศสไม่ได้มีกองกำลังรักษาสันติภาพ ไม่มีสิทธิ์ส่งทหาร และไม่มีโครงสร้างทางเศรษฐกิจที่จะมาสั่งการ “คว่ำบาตร” หรือบังคับให้ประเทศใดยอมทำตามความต้องการของตนได้ หากไทยไม่ปฏิบัติตาม แถลงการณ์ฉบับนี้ก็เป็นเพียงกระดาษแผ่นหนึ่งในเวทีการทูตเท่านั้น ​3) กลไกที่แท้จริงต้องเป็น "ทวิภาคี" (RBC / JBC) ​อธิปไตยเหนือชายแดนและการปักป้ายเขตแดน ไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยการเกณฑ์ชาติอื่นมาช่วยส่งเสียงร้องเรียน แต่ต้องดำเนินการผ่าน กลไกทวิภาคีระหว่างสองชาติโดยตรง ไม่ว่าจะเป็น ​RBC (Regional Border Committee): คณะกรรมการชายแดนส่วนภูมิภาค ​JBC (Joint Boundary Commission): คณะกรรมการปักป้ายเขตแดนร่วม ​ซึ่งฝ่ายไทยยืนยันมาตลอดว่า การพูดคุยกันสองต่อสองบนฐานข้อมูลทางภูมิศาสตร์และกฎหมายที่ถูกต้อง คือทางออกเดียวที่ยั่งยืน ​ ง่ายๆเลยประมาณนี้ ​การปั่นข่าวเรื่อง "99 ชาติบีบไทย" จึงเป็นเพียง เกมจิตวิทยาและการทูตเชิงสัญลักษณ์ ที่กัมพูชาพยายามโหนกระแสจากกลุ่มประเทศอดีตอาณานิคมฝรั่งเศส เพื่อสร้างแรงกดดันนอกสนาม แต่ในความเป็นจริงของโลกการเมืองระหว่างประเทศ อำนาจในการปกป้องอธิปไตยและจัดการพื้นที่ชายแดน ยังคงเป็นสิทธิ์ขาดของประเทศไทยตามกฎหมายสากลทุกประการ